Belichting, de basis van fotografie

Geplaatst: 27 oktober 2010 in De basis van fotografie

Fotografie betekent letterlijk ‘schrijven met licht’. En dat is precies wat je met je camera doet.

Heel simpel voorgesteld, is een camera een afgesloten doos met een gat. In deze doos bevindt zich een film of elektronische sensor. Zolang het gat gesloten is, kan er geen licht bij de film of sensor komen. Komt er te veel licht binnen dan raakt de foto overbelicht, komt er te weinig licht binnen dan raakt de foto onderbelicht. De camera zal er daarom voor zorgen (of de camera biedt jou de mogelijkheid) om de lichtopening precies groot genoeg te maken en precies lang genoeg te openen en op tijd te sluiten.

Er zijn twee manieren om het licht wat de camera binnenkomt te beperken. De grootte van het gat kan aangepast worden en de tijdsduur waarin het gat geopend is kan aangepast worden. De grootte van het gat noemen we diafragma of (in het Engels) aperture. Het verschil tussen een willekeurig diafragma-getal en het voorgaande of opvolgende getal (bijvoorbeeld het verschil tussen f5.6 en f4) noemen we een f-stop. Hoe kleiner het getal, hoe groter het diafragma. Met andere woorden; f 2.8 laat meer licht de camera in dan f 22.

De tweede manier om de hoeveelheid licht te beperken is de tijdsduur waarin het gat geopend is te beperken. De tijdsduur noemen we de sluitertijd of shutterspeed. Het getal 100 staat voor 1/100e van een seconde. Hoe groter het getal, hoe korter de tijd dat de sluiter geopend is.

De combinatie van diafragma en sluitertijd bepaald de hoeveelheid licht. Als één van beiden verdubbeld en de andere halveert, dan blijft de hoeveelheid licht gelijk. De hoeveelheid licht is bijvoorbeeld gelijk wanneer de camera is ingesteld op diafragma f5.6 en sluitertijd 125 en wanneer de camera is ingesteld op diafragma f8 en sluitertijd 60. Hoewel de belichting gelijk is, verschilt het resultaat wel degelijk. Hierover later meer in de onderwerpen diafragma en sluitertijd.

Veel SLR camera’s bieden verschillende methodes om licht te meten. De drie methodes die je het meest zult gebruiken zijn: centraalmeting, meervoudige belichting en spotmeting. Centraalmeting wordt het meest gebruikt. Het meet de lichthoeveelheid over ongeveer 60% van het beeld. Over het algemeen is dit een betrouwbare methode om licht te meten. Meervoudige meting is bedoeld voor de moeilijke lichtsituaties. De lichthoeveelheid wordt op meerdere zones van het beeld gemeten. De verschillende zones worden vervolgens door de camera geanalyseerd, rekening houdend met extreem lichte of donkere zones in het beeld. Bij spotmeting ten slotte wordt een klein deel, vaak 1%, van het beeld gebruikt om de lichthoeveelheid te meten. Spotmeting kan goed van pas komen als je bijvoorbeeld een persoon in sneeuwlandschap fotografeert. De lichte sneeuw zou de camera bij centraalmeting in de war kunnen brengen. Door de lichthoeveelheid met behulp van spotmeting van het gezicht van de persoon te meten, raakt de camera niet in de war van de omgeving.

Zoals gezegd kan een lichte omgeving, bijvoorbeeld een sneeuwlandschap of een woestijn in de volle zon, de lichtmeting van een camera flink in de war schoppen. Hetzelfde geldt voor een donkere omgeving. In het eerste geval zal je camera de neiging hebben om de foto onder te belichten, waardoor je sneeuw er grijs uit komt te zien, in het tweede geval zal je camera de foto juist overbelichten.

Er zijn een aantal methodes om dit probleem te voorkomen. Eerder werd al over spotmeting gesproken. Een andere methode is de meting van de camera simpelweg handmatig te corrigeren. Meet de camera in een lichte omgeving bijvoorbeeld een sluitertijd van 1/250 bij een diafragma van f5.6, dan kan je de camera handmatig instellen op een sluitertijd van 1/125 (1 stop) of 1/60 (2 stops) bij hetzelfde diafragma. In een donkere omgeving zou je de sluitertijd de andere kant op bijstellen; dus van 1/250 naar 1/500 of 1/1000. Ten slotte zou je voor het meten van de lichthoeveelheid gebruik kunnen maken van een 18% grijskaart, die je voor het onderwerp houdt. Een grijskaart kan je bij iedere fotowinkel kopen en kan je eenvoudig meenemen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s